අද දිනය මුළු මහත් තාක්ෂණික ලෝකයටම ඉතාම සුවිශේෂී දිනයක්. ලෝකයේ තාක්ෂණය සහ මිනිසාගේ ජීවන රටාව උඩුයටිකුරු කළ අති දැවැන්ත සමාගමක් වන Apple සමාගම අද තම 50 වන උපන්දිනය සමරනවා. 1976 අප්රේල් මස පළමුවන දින කැලිෆෝනියාවේ එක්තරා නිවසක ගරාජයකින් ඉතාම සරලව ඇරඹුණු මේ ගමන, අද වන විට ලෝකයේ වටිනාම සහ බලවත්ම සමාගමක් දක්වා පරිවර්තනය වී තිබීම සැබවින්ම විශ්මිත කතාවක්.
ආරම්භය සහ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ සිහිනය
මෙම දැවැන්ත ව්යාපාරයේ අඩිතාලම වැටුණේ ස්ටීව් ජොබ්ස් (Steve Jobs), ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සහ රොනල්ඩ් වේන් (Ronald Wayne) යන තරුණයන් තිදෙනාගේ සුසංයෝගයෙන්. එකල පරිගණක යනු විශාල කාමර පිරවූ, සාමාන්ය ජනතාවට අතපත ගෑමට පවා නොහැකි යන්ත්ර වුවත්, "පුද්ගලික පරිගණකයක්" (Personal Computer) යන සංකල්පය ලොවට හඳුන්වා දීමට මොවුන් සමත් වුණා.
ඔවුන්ගේ ප්රථම නිපැයුම වූ Apple I පරිගණකය අලෙවි කළේ ඉතාමත් සීමිත ප්රමාණයකින් වුවත්, එය තාක්ෂණික විප්ලවයක ආරම්භය සනිටුහන් කළා. ඉන්පසුව පැමිණි Apple II පරිගණකය මගින් ඇපල් සමාගම ලෝකය හඳුනාගත් ප්රධාන පෙළේ සන්නාමයක් බවට පත් වුණා.
අර්බුද සහ නැවත නැගී සිටීම
ඇපල් සමාගමේ ඉතිහාසය සැමවිටම රෝස මල් යහනාවක් වුණේ නැහැ. 1980 දශකයේ මැද භාගයේදී සමාගම තුළ ඇති වූ අභ්යන්තර ගැටලු හේතුවෙන් එහි නිර්මාතෘවරයෙකු වූ ස්ටීව් ජොබ්ස්ට සමාගමෙන් ඉවත් වීමට පවා සිදුවුණා. ජොබ්ස් නොමැති කාලසීමාව තුළ ඇපල් සමාගම දැඩි මූල්ය අර්බුදයකට සහ නිෂ්පාදන අතින් පසුබෑමකට ලක් වුණා.
කෙසේ වෙතත්, 1997 වසරේදී නැවතත් ජොබ්ස් ඇපල් සමාගම සමඟ එක්වීමත් සමඟ සියල්ල වෙනස් වුණා. ඔහු විසින් හඳුන්වා දුන් iMac පරිගණකය සමාගමේ නව ජීවනයට මග පෑදුවා. ඉන්පසු ලෝකය වෙනස් කළ නිෂ්පාදන පෙළක් එකින් එක වෙළඳපොළට පැමිණියා.
ලෝකය වෙනස් කළ සොයා ගැනීම්
ඇපල් සමාගමේ පනස් වසරක ඉතිහාසය තුළ අපගේ එදිනෙදා ජීවිතය වෙනස් කළ ප්රධාන සන්ධිස්ථාන කිහිපයක් තිබෙනවා:
iPod (2001):
සංගීතයට තිබූ ආදරය සහ එය පරිභෝජනය කළ ආකාරය සහමුලින්ම වෙනස් කළේ අයිපොඩ් යන්ත්රයයි. "ගීත දහසක් ඔබේ සාක්කුවේ" යන පාඨය එදා ලොව පුරා අතිශය ජනප්රිය වුණා.
iPhone (2007):
ජංගම දුරකථන ක්ෂේත්රයේ රජු ලෙස අදටත් වැජඹෙන අයිෆෝනය, හුදෙක් දුරකථනයක් පමණක් නොව, එය අතේ ගෙන යා හැකි පරිගණකයක් බවට පත් වුණා. එය සැබවින්ම ස්මාර්ට්ෆෝන් (Smartphone) යුගයේ ආරම්භයයි.
iPad (2010):
පරිගණකය සහ දුරකථනය අතර හිඩැස පිරවූ අයිපෑඩ් යන්ත්රය, අධ්යාපනය සහ නිර්මාණාත්මක ක්ෂේත්රයේ නව පිටුවක් පෙරළුවා.
Apple Watch සහ AirPods:
පැළඳිය හැකි තාක්ෂණය (Wearable Technology) ජනප්රිය කිරීමට මෙම උපාංග සමත් වුණා.
වර්තමාන තත්ත්වය සහ අනාගතය
අද වන විට ඇපල් සමාගම හුදෙක් දෘඩාංග (Hardware) නිෂ්පාදනය කරන ආයතනයක් පමණක් නොව, සේවා සපයන (Services) දැවැන්තයෙකු බවට ද පත්ව තිබෙනවා. App Store, Apple Music, Apple TV+, සහ iCloud වැනි සේවාවන් හරහා ඔවුන් ලොව පුරා බිලියන සංඛ්යාත පරිශීලකයින් පිරිසක් රඳවාගෙන සිටිනවා.
සමාගමේ වර්තමාන ප්රධාන විධායක නිලධාරී ටිම් කුක් (Tim Cook) යටතේ ඇපල් සමාගම පරිසර හිතකාමී නිෂ්පාදන කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කර තිබෙනවා. 2030 වන විට ඔවුන්ගේ සියලුම නිෂ්පාදන කාබන් උදාසීන (Carbon Neutral) කිරීමට ඔවුන් සැලසුම් කර ඇති බව වාර්තා වෙනවා.
50 වන වසරේ අභියෝග සහ බලාපොරොත්තු
පනස් වන වියට පා තබන ඇපල් සමාගමට අලුත් අභියෝග රැසකට මුහුණ දීමට සිදු වී තිබෙනවා. විශේෂයෙන්ම කෘතිම බුද්ධිය (Artificial Intelligence - AI) සහ අතථ්ය යථාර්ථය (Virtual Reality - VR) වැනි අති නවීන තාක්ෂණයන් සමඟ ඉදිරියට යාමට ඔවුන් විශාල ආයෝජනයන් සිදු කරමින් සිටිනවා. මෑතකදී හඳුන්වා දුන් Apple Vision Pro වැනි උපාංග මගින් පෙනී යන්නේ ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ ඇපල් සමාගම "පරිගණක භාවිතය" (Computing) තවත් මානයකට ගෙන යාමට සූදානම් වන බවයි.
ස්ටීව් ජොබ්ස් වරක් පැවසූ පරිදි, "නිර්මාණශීලිත්වය යනු දේවල් එකිනෙකට සම්බන්ධ කිරීමයි" (Creativity is just connecting things). ඇපල් සමාගම පසුගිය වසර පනහ පුරාම සිදු කළේ තාක්ෂණය, කලාව සහ මනුෂ්යත්වය එකිනෙක සම්බන්ධ කරමින් මිනිස් ජීවිත වඩාත් පහසු සහ අර්ථාන්විත කිරීමයි.
අද අප සමරන්නේ එක් සමාගමක ජයග්රහණයක් පමණක් නොව, මිනිස් බුද්ධියේ සහ නොපසුබට උත්සාහයේ අග්රඵලයකි. ඇපල් සමාගමේ මෙම අඩ සියවසක ගමන අනාගත පරපුරට ද ලබා දෙන්නේ එක් වැදගත් පණිවිඩයකි: "ඔබට ලෝකය වෙනස් කළ හැකි බව විශ්වාස කිරීමට තරම් උමතු වන අයට පමණක්, ඇත්ත වශයෙන්ම ලෝකය වෙනස් කළ හැකිය."
සුබ 50 වන උපන්දිනයක් වේවා Apple! ඔබ තව තවත් තාක්ෂණික ලෝකයේ නව මාවත් විවර කරනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
