Dialog Axiata සමාගම, සිය පාරිභෝගික ජනතාවගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ අරමුණින් "Wireless Emergency Alert" (WEA) හෙවත් රැහැන් රහිත හදිසි අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධතිය සාර්ථකව අත්හදා බලා තිබේ. අද වැනි තාක්ෂණික යුගයක, ආපදාවක් පිළිබඳව නිවැරදි තොරතුර නිවැරදි වේලාවට ජනතාව අතට පත් කිරීම ජීවිත සහ මරණය අතර වෙනස තීරණය කරන සාධකයක් බවට පත්ව ඇත.
මෙම ලිපිය හරහා අප බලාපොරොත්තු වන්නේ පසුගියදා සිදුකෙරුණු මෙම පරීක්ෂණාත්මක පණිවිඩය සහ එම සේවාවේ ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳව ඔබ දැනගත යුතු සියලුම තාක්ෂණික සහ ප්රායෝගික කරුණු පැහැදිලි කිරීමටයි.
මොකක්ද මේ Wireless Emergency Alert (WEA) කියන්නේ?
සරලවම පැවසුවහොත්, Wireless Emergency Alert (WEA) යනු රජයේ බලයලත් ආයතන විසින් හදිසි අවස්ථාවකදී මහජනතාව දැනුවත් කිරීම සඳහා භාවිතා කරන අතිනවීන පොදු ආරක්ෂක පද්ධතියකි. මෙය ඔබගේ ජංගම දුරකථනයට ලැබෙන සාමාන්ය කෙටි පණිවිඩයකට (SMS) වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් තාක්ෂණික පදනමක් සහිත පද්ධතියකි.
අප සාමාන්යයෙන් භාවිතා කරන SMS පණිවිඩයක් පුද්ගලික වන අතර එය යවනු ලබන්නේ නිශ්චිත දුරකථන අංකයකටය. නමුත් WEA පණිවිඩයක් යනු කිසියම් භූගෝලීය කලාපයක සිටින සියලුම දෙනා වෙත එකවර නිකුත් කරන පොදු නිවේදනයකි. මෙහි ඇති ප්රධානතම වාසිය වන්නේ ඔබගේ පෞද්ගලික තොරතුරු හෝ දුරකථන අංකය මෙම පද්ධතියට අවශ්ය නොවීමයි.
මෙය ක්රියාත්මක වන ආකාරය: Cell Broadcast තාක්ෂණය
මෙම පද්ධතියේ හදවත වන්නේ Cell Broadcast නම් තාක්ෂණයයි. සාමාන්ය දුරකථන ඇමතුම් හෝ SMS පණිවිඩ මෙන් නොව, Cell Broadcast මගින් තොරතුරු සම්ප්රේෂණය කරන්නේ එම ප්රදේශයේ ඇති Cell Towers හරහාය.
- කලාපීය ඉලක්කගත කිරීම: උදාහරණයක් ලෙස, මුහුදුබඩ ප්රදේශයකට සුනාමි අවදානමක් පවතී නම්, එම වෙරළබඩ තීරයේ ඇති කුළුණු වලට සම්බන්ධ වී සිටින සියලුම දුරකථන වෙත පමණක් මෙම අනතුරු ඇඟවීම යැවිය හැකිය.
- ජාල තදබදයට ඔරොත්තු දීම: හදිසි ආපදා අවස්ථාවකදී බොහෝ දෙනා එකවර ඇමතුම් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම නිසා දුරකථන ජාල අවහිර වීම සාමාන්ය දෙයකි. නමුත් WEA පණිවිඩ සඳහා ජාලය තුළ විශේෂ ප්රමුඛතාවයක් හිමිවන බැවින්, ජාලය කොතරම් කාර්යබහුල වුවද මෙම පණිවිඩය ප්රමදයකින් තොරව ඔබ වෙත ළඟා වේ.
- පරිශීලක අනන්යතාවය: ඔබ එම අනතුරු ඇඟවීමේ කලාපය තුළ සිටින්නේ නම්, ඔබගේ දුරකථනය එම ජාලයට සම්බන්ධ වී ඇත්නම් පමණක් ප්රමාණවත් වේ. Data/Internet සක්රීය කර තිබීම මේ සඳහා අත්යවශ්ය නොවේ.
නිකුත් කරනු ලබන අනතුරු ඇඟවීම් වර්ග
WEA පද්ධතිය ප්රධාන වශයෙන් කාණ්ඩ කිහිපයක් යටතේ අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කරනු ලබයි:
- ස්වභාවික විපත්: සුනාමි, ක්ෂණික ගංවතුර, නායයෑම්, දරුණු සුළි සුළං හෝ භූමිකම්පා වැනි ජන ජීවිතයට දැඩි බලපෑම් එල්ල කළ හැකි අවස්ථාවන්හිදී මෙවැනි පණිවිඩ නිකුත් කෙරේ.
- ආරක්ෂක තර්ජන: ජාතික ආරක්ෂාවට එල්ල වන සෘජු තර්ජන හෝ සිවිල් ආරක්ෂාව සම්බන්ධ හදිසි තත්ත්වයන් මෙයට ඇතුළත් වේ.
- ළමා පැහැරගැනීම් (AMBER Alerts): විදේශ රටවල ඉතා ජනප්රිය සේවාවක් වන මෙය, ළමයෙකු පැහැරගත් විට හෝ අතුරුදන් වූ විට එම දරුවා සොයා ගැනීම සඳහා මහජන සහාය ලබා ගැනීමට යොදා ගනී. දරුවාගේ රූපය හෝ වාහනයේ තොරතුරු මෙලෙස ජනතාව වෙත යැවිය හැකිය.
- මහජන ආරක්ෂක උපදෙස්: කිසියම් ප්රදේශයකින් වහාම ඉවත් වීමට කරන දැනුම්දීම් හෝ ආරක්ෂිත ස්ථානවල රැඳී සිටින ලෙස ලබා දෙන උපදෙස් මෙයට අයත් වේ.
ඔබගේ දුරකථනයට WEA පණිවිඩයක් ලැබුණු විට එය සාමාන්ය පණිවිඩයකට වඩා වෙනස් බව ඔබට වහාම හඳුනාගත හැකිය:
- සුවිශේෂී ශබ්දය සහ කම්පනය: මෙම පණිවිඩය ලැබෙන්නේ ඉතා උස්, සුවිශේෂී ශබ්දයක් සහ තදබල Vibration එකක් සමඟිනි. මෙය නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඔබ නිදා සිටින විට හෝ දුරකථනය සාක්කුවේ ඇති විට පවා ඔබගේ අවධානය වහාම යොමු කරවා ගැනීමටයි.
- තොරතුරු නිරූපණය: බොහෝ විට දුරකථන තිරය මත "Pop-up" පණිවිඩයක් ලෙස මෙය දිස්වේ. එහි අනතුරේ ස්වභාවය, ගත යුතු ක්රියාමාර්ගය සහ අදාළ කාල සීමාව සඳහන් වේ.
- නොමිලේ ලැබෙන සේවාවක්: මෙම සේවාව සඳහා පාරිභෝගිකයාගෙන් කිසිදු ගාස්තුවක් අය නොකෙරේ. එය රජයේ සහ සේවා සපයන්නාගේ වගකීමක් ලෙස නොමිලේ ක්රියාත්මක වන්නකි.
පසුගියදා සිදුකෙරුණු පරීක්ෂණය (Test Alert)
ඉහත රූපසටහනේ දැක්වෙන පරිදි, 2026 මාර්තු 19 වන දින Dialog Axiata විසින් "Required monthly test" ලෙස සඳහන් කරමින් විශේෂ පණිවිඩයක් නිකුත් කර තිබේ. මෙය පද්ධතියේ ක්රියාකාරීත්වය සහ සන්නිවේදන කාර්යක්ෂමතාව මැන බැලීම සඳහා සිදුකරන ලද්දකි.
මෙහි "Test Cell Broadcast Message – Please Ignore" යනුවෙන් සඳහන් කර ඇත්තේ මෙය සැබෑ ආපදාවක් නොව පරීක්ෂණයක් පමණක් බව ජනතාවට තහවුරු කිරීමටයි. මෙවැනි පරීක්ෂණ වරින් වර සිදු කිරීම අත්යවශ්ය වන්නේ සැබෑ ආපදාවකදී කිසිදු තාක්ෂණික දෝෂයකින් තොරව පණිවිඩය ගමන් කරන බව තහවුරු කර ගැනීමටයි.
මෙම පණිවිඩ පාලනය කරන්නේ කෙසේද?
ශ්රී ලංකාව තුළ මෙවැනි පණිවිඩ නිකුත් කිරීමේ මධ්යම ඒකකය වන්නේ ආපදා කළමනාකරණ මධ්යස්ථානය (DMC) යි. ඔවුන් කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව හෝ අනෙකුත් අදාළ ආයතන සමඟ සම්බන්ධ වී අනතුරක් හඳුනාගත් වහාම Dialog වැනි සන්නිවේදන ජාල හරහා මෙම පණිවිඩ නිකුත් කරයි.
ඔබේ දුරකථනයේ Settings වෙත ගොස් Notifications යටතේ ඇති Wireless Emergency Alerts හරහා මෙවැනි පණිවිඩ ලැබීම පාලනය කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, විශේෂඥ උපදෙස් වන්නේ මේවා සැමවිටම On කර තැබීමයි. ඇතැම් ජංගම දුරකථන වල රජයේ ප්රධානතම අනතුරු ඇඟවීම් අක්රීය කිරීමට පවා අවස්ථාව ලබා නොදෙන්නේ එහි ඇති අතිශය වැදගත්කම නිසාවෙනි.
